FIFA'nın Ocak 2027 RSTP'si: oyunculara transfer bedelinden %5 pay, sözleşme ihlali rejimi yeniden yazıldı

FIFA, Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın Ekim 2024'te Lassana Diarra davasında verdiği karar sonrası hazırlanan kalıcı transfer kurallarını yayımladı. 1 Eylül 2026 tarihli 1970 sayılı sirküler, Oyuncu Statüsü ve Transferi Yönetmeliği'nde (RSTP) yapılan ve 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek değişiklikleri ortaya koyuyor.

Oyuncular ve menajerleri için en önemli başlık yeni 21bis maddesi: Yönetmelik, belirli bir eşiğin altında kazanan oyunculara, kendileri için ödenen transfer bedelinden doğrudan ve zorunlu bir pay veriyor.

Düşük ücretli oyunculara bedelden %5 pay

Kulüpler ve oyuncular transfer bedelinden pay konusunda serbestçe anlaşabiliyor. Ancak kalıcı uluslararası transferlerde, transferin gerçekleştiği sezonda bırakan kulüpte yıllık sabit ücreti 150.000 Euro'nun (veya karşılığının) altında olan oyuncular için zorunlu bir kural geçerli: "Bırakan kulüp, fiilen tahsil edilen toplam sabit transfer bedelinin %5'ine eşit tutarı doğrudan oyuncuya ödemek zorundadır."

Oyuncu bu paydan kısmen feragat edebilir; ancak pay hiçbir zaman şu iki değerin yükseğinin altına inemez: oyuncunun bırakan kulüpteki son sözleşme yılına ait sabit ücreti ya da toplam sabit transfer bedelinin %2,5'i. Bedel taksitle ödeniyorsa pay da taksitlere orantılı olarak ödenir; vergi ve sosyal güvenlik kesintilerine tabidir.

Ulusal hukuk, kurallar kabul edildiğinde yürürlükte olan ulusal düzenlemeler ya da geçerli bir toplu iş sözleşmesi bunu yasaklıyorsa veya benzer bir mekanizma zaten öngörüyorsa hak doğmaz. Transfer farklı federasyonlara bağlı kulüpler arasında yapılmışsa, paya ilişkin uyuşmazlıklarda FIFA yetkili.

Sözleşme ihlali: 17. madde yeniden yazıldı

Diarra davasının merkezindeki 17. madde artık daha ayrıntılı bir çerçeve çiziyor. Taraflar ihlal halinde ödenecek tazminatı sözleşmede belirleyebilir; karşılıklı olması gerekmez ve Futbol Mahkemesi bu tutarı "ihtiyatla ve yalnızca aşırı yüksekse" indirir. Yıllık sabit ücreti 150.000 ABD dolarına (veya karşılığına) kadar olan oyuncular için, oyuncuya ödenecek anlaşılmış tazminat, istisnai koşullar daha düşük bir tutarı haklı kılmadıkça en az ihlal edilen sözleşmenin kalan değerine eşit olmalı.

Anlaşılmış tutar yoksa zarar gören taraf uğradığı zararın tamamını alır: oyuncu için özellikle sözleşmenin kalan değeri; kulüp için oyuncunun hizmetlerinin değeri, kaybedilen transfer bedeli ya da transfer değeri ve ikame maliyetleri. İlke olarak her iki taraf da en az sözleşmenin kalan değerini alır; kötüye kullanım halinde altı aylık maaşa kadar ceza ödemesi eklenir.

Yeni kulüp, ihlale teşvik ettiği olasılık dengesine göre ortaya konursa müteselsilen sorumlu olur. Oyuncu ihlalden sonraki 45 gün içinde yeni sözleşme imzalarsa teşvik olduğu varsayılır; yeni kulüp bu karineyi çürütebilir.

Kulüplere yönelik sportif yaptırımlar artık iki yıllık tekerrür süresi içinde kademeli: korunan dönemdeki ilk ihlalde uyarı ve para cezası, ikincide bir tescil döneminde en fazla beş yeni oyuncu sınırı, üçüncüde bir dönem, dördüncüde iki dönem tescil yasağı. Korunan dönemde ihlale teşvik eden kulübe doğrudan iki dönemlik yasak uygulanır. Oyuncular için yaptırım dört ay resmi maç yasağı olarak kalıyor; ağırlaştırıcı koşullarda altı ay. Korunan dönem artık imza anındaki yaşa bağlı: 23 yaşından önce dört sezon veya yıl, 28'den önce üç, 32'den önce iki, 32 ve sonrasında bir.

Kulüpler: kötüye kullanım sayılan davranışlar ve 18 yaş altına beş yıllık sözleşme

14. maddenin 3. fıkrası kulübün oyuncuya karşı kullanamayacağı davranışları sıralıyor: tescil veya tescil silmeyi baskı aracı olarak kullanmak, oyuncuyu takım antrenmanından kötü niyetle ayırmak, pasaportunu alıkoymak ya da haksız yere evinden çıkarmak.

15. madde, 18 yaş altı oyuncuların profesyonel sözleşmelerindeki üç yıl sınırını koruyor ancak bir istisna ekliyor. Oyuncu imzadan önce o kulüpte 20 ay veya ardışık iki müsabaka dönemi (hangisi kısaysa) tescilli kalmışsa, ulusal hukuk ya da toplu iş sözleşmesi yasaklamadıkça süre beş yıla kadar çıkabiliyor. Bu tür sözleşmeler kulüp başına sezonda beşle sınırlı ve sabit ücrette zorunlu artış içermeli: dördüncü yılda en az %10, oyuncu üçüncü yılda A takımda on veya daha fazla maça çıkmışsa ek %20; beşinci yılda ise dördüncü yıl için aynı şart altında %20.

Faiz, ITC ve sosyal diyalog

Yeni 23. madde 5. fıkra, Futbol Mahkemesi'nin hükmettiği gecikmiş alacaklar ve ödenmemiş ücretlerde standart faizi yıllık %8 olarak belirliyor; faiz için davacının talebi gerekiyor ve sözleşmede kararlaştırılan oran saklı.

Ek 3'te eski federasyonun ITC'yi beş takvim günü içinde teslim etmesi gerekiyor; yanıt vermezse yeni federasyon oyuncuyu tescil edebiliyor.

1. madde artık FIFA'nın, Ek 1 hariç, "çalışanlar, işverenler ve FIFA arasında anlaşma olmadan bu yönetmeliği değiştirmeyeceğini" kayda geçiriyor.

Ne zamandan itibaren

Yeni RSTP, uyuşmazlığa yol açan olayların 1 Ocak 2027'den sonra gerçekleştiği davalara uygulanacak. 17. madde 1. fıkra (anlaşılmış tazminat) ve 21bis maddesi (transfer bedelinden pay) yalnızca bu tarihten itibaren yapılan sözleşmelere uygulanıyor; diğer tüm davalar önceki yönetmeliğe göre değerlendirilecek.