FIFA 1973 sayılı sirkülerle Takas Odası uyum yükümlülüklerini hatırlattı

FIFA, 15 Eylül 2026 tarihli 1973 sayılı sirkülerle üye federasyonlarına ve bağlı kulüplerine FIFA Takas Odası (Clearing House) ile Oyuncuların Statüsü ve Transferine İlişkin Talimat (RSTP) kapsamındaki temel uyum yükümlülüklerini hatırlattı. Genel Sekreter Mattias Grafström imzalı sirküler üye federasyonlara gönderildi; federasyonlardan kulüplerini bilgilendirmeleri istendi.

FIFA'ya göre Takas Odası "yetiştirme bedellerinin dağıtımında kilit rol oynuyor ve futbol transfer sisteminde mali şeffaflık ve dürüstlüğü teşvik ediyor". Kasım 2022'de yürürlüğe girmesinden bu yana yetiştirici kulüplere 1 milyar ABD dolarının üzerinde yetiştirme bedeli (training rewards) tahsis edildi; bunun 700 milyon doları dünya genelinde yaklaşık 3.000 kulübe fiilen dağıtıldı. Sirküler, FIFA'nın sıkı uyum beklediği beş alanı sıralıyor.

Elektronik sistemler ve doğru veri

FIFA Takas Odası Talimatı'nın (FCHR) 4. maddesi ile RSTP'nin 1. ve 5. maddeleri ve Ek 3 uyarınca federasyonlar ve kulüpler, kayıt ve transfer bilgilerinin FIFA'ya otomatik iletilmesi için Transfer Eşleştirme Sistemi'ni (TMS) ve ilgili elektronik sistemleri kullanmak zorunda. Her federasyon, FIFA Connect ID Servisi ve FIFA Connect Arayüzü ile entegre bir elektronik oyuncu kayıt sistemi ile on bir kişilik futbolda profesyonel ve amatör, kadın ve erkek oyuncuların ulusal transferleri için FIFA Connect Arayüzü ile entegre bir elektronik yurt içi transfer sistemi işletmeli.

Buna, oyuncu kayıt bilgilerini her zaman doğru ve güncel tutma yükümlülüğü eşlik ediyor (FCHR md. 4/4). İhlal, FCHR md. 17/3 uyarınca para cezası ve etkilenen yetiştirici kulüplere tazmin ödeme emri dahil yaptırımla karşılanabilir. Federasyonlar ayrıca mevcut ve eski kulüplerine ilişkin verileri, her kulübün yetiştirme kategorisi dahil, güncel tutmalı; FIFA genel sekreterliği talep ettiğinde kulüplerin iletişim bilgilerini, geçerli ve çalışır bir e-posta adresi dahil, 15 gün içinde sağlamalı veya teyit etmeli.

Yetiştirme kategorilerinde federasyonlar, kulüplerini oyuncu yetiştirmeye yaptıkları mali yatırıma göre en fazla dört kategoriye ayırmak zorunda (RSTP Ek 4 md. 4/1). Kategori hem kayıt sisteminde hem TMS'de güncel tutulmalı; FIFA Connect Arayüzü üzerinden senkronizasyon uygulanmamışsa doğrudan TMS'ye girilmeli. Bir kulübün kategorisi sezonun tamamı için geçerli olmalı; sezon içinde değiştirilemez. FIFA, bir kulübün kategorisini en yakın mevcut kategoriye ayarlama hakkını saklı tutuyor; kulüplerini usulüne uygun sınıflandırmayan federasyonlar RSTP Ek 3 md. 17 kapsamındaki idari yaptırım prosedürüyle karşılaşabilir.

30 gün içinde ödeme belgesi

Transfer bedeli içeren uluslararası transferlerde yeni kulüp, her ödemenin belgesini ödeme tarihinden itibaren 30 gün içinde TMS'ye yüklemek zorunda (FCHR md. 11; RSTP Ek 3 md. 12). Aynı 30 günlük süre, transfer bedeli içeren ulusal transferlerde de geçerli; burada belgeyi yeni kulüp, TMS'de elle beyan edilen transferlerde ise federasyon, elektronik yurt içi transfer sistemine yüklüyor. Ödeme koşullarındaki değişiklikler kararlaştırılır kararlaştırılmaz beyan edilmeli.

FIFA, zamanında yüklemeyi "temel bir düzenleyici yükümlülük" olarak tanımlıyor ve genel sekreterliğin 30 günlük süreye uyumu yakından izleyeceğini belirtiyor. İhlaller RSTP Ek 3'ün 16 ve 17. maddeleri ile FCHR md. 17/5 uyarınca cezalandırılabilir; dosyalar bağımsız Disiplin Kurulu'na sevk edilebilir. Kurul, FIFA Disiplin Kodu uyarınca daha yüksek para cezası ve/veya daha ağır yaptırımlar, yeni oyuncu tescil yasağı dahil, uygulayabilir.

Amatör mü profesyonel mi: yalnızca iki kategori

FIFA, amatör olarak kayıtlı oyuncular için, transfer bedeli veya oyuncu ücreti içeren durumlar dahil, yurt içi kiralama ve kesin transfer işlemleri yapıldığını gözlemlediğini bildiriyor. Sirküler, RSTP'nin 2. maddesinin yalnızca amatör ve profesyonel olmak üzere iki kategori tanıdığını ve bunun ulusal düzeyde bağlayıcı olduğunu hatırlatıyor. Profesyonel, kulüple yazılı sözleşmesi olan ve futbol faaliyeti karşılığında yaptığı masraflardan fazlasını alan oyuncudur; diğer herkes amatördür. Federasyonlar bu kategorileri değiştiremez veya yeni kategori yaratamaz; her sözleşme yalnızca bu ölçütlere göre değerlendirilmelidir.

Ölçütler karşılanıyorsa oyuncu profesyonel olarak tescil edilmeli, transfer bedeli TMS'de veya yurt içi transfer sisteminde beyan edilmeli ve ödeme belgesi zamanında yüklenmeli. FIFA ayrıca kiralamaya ilişkin RSTP md. 10'un yalnızca profesyonellere uygulandığını hatırlatıyor ve RSTP Yorumu'na atıf yapıyor: Amatör oyuncu "tanımı gereği bir kulübe sözleşmeyle bağlı değildir"; dolayısıyla geri dönme yükümlülüğü içeren bir kiralamanın hukuki dayanağı yoktur. Yurt içi kiralamalar ilke olarak yalnızca profesyonelleri kapsamalı. Sirküler menajerlere doğrudan değinmiyor; ancak statü ölçütleri, kulübüyle yazılı sözleşme imzalayan her oyuncu için geçerli.

İş birliği yükümlülüğü

Son olarak federasyonlar ve kulüpler, Takas Odası ile bağlantılı bilgi ve belge taleplerinde FIFA ile iş birliği yapmak zorunda; genel sekreterlik uyumsuzluk hallerini FIFA Disiplin Kodu uyarınca Disiplin Kurulu'na sevk edebilir (FCHR md. 17). FIFA, federasyon ve kulüplerin çabalarına teşekkür ederek Takas Odası'nı "büyük bir başarı" olarak nitelendiriyor. Sorular [email protected] adresine iletilebilir.